"Do Kościejnego przyszedł Semen Wasylczuk i powiedział: - Chodź. - Kościejny wyjął zza listwy okalającej drzwi długi, wąski nóż. Poszli dwie chałupy dalej. Semen wyprowadził owcę o smutnym pysku i odwrócił wzrok. Stożek Cergowej jak zwykle podtrzymywał niebo, na szczycie wśród drzew leżał jeszcze śnieg. To trwało sekundę. Podnieśli zwierzę i za ścięgno tylnej nogi zawiesili na nagiej jabłoni.
Kościejny wyglądał zwyczajnie, trochę jak zbiegły z ogrodu strach na wróble. Czterdziestoletni chudzi mężczyźni w drelichach właśnie tak wyglądają. Czas zaciera ich oblicza i dopiero gdy się z nim godzą, na starość, odzyskują własne niepowtarzalne twarze. Może po to, by śmierć mogła ich rozróżnić.
Ale on nie myślał o śmierci. Zajmowało go życie. Krótkimi, szybkimi ruchami oddzielał głowę. Dwa kundle kręciły się nieopodal. Potem czubek noża sunął wzdłuż brzucha, wzdłuż nóg, a skóra schodziła jak pończocha. W zimnym powietrzu poranka unosiła się para. Już było po wszystkim, skóra, ciało, wnętrzności, wszystko porządnie oddzielone. Prosta i precyzyjna analiza bytu.
- Rozebrać ci ją? - zapytał Kościejny.
- Sam rozbiorę. Ja tylko zabijać nie lubię. - powiedział Semen Wasylczuk. Poszedł do chałupy i wrócił z butelką. Usiedli pod ścianą stodoły, w słońcu, przepili do siebie i zapalili, patrząc, jak Cergowa podtrzymuje niebo.
-A ja lubię - powiedział Kościejny - Najważniejsze, żeby się bydlątko nie bało. Zła robota, kiepskie mięso. Śmierdzi strachem. Ze świną jest najgorzej. Świni nie oszukasz, mądra jest. Jutro robię świnię u twojej siostry.
- Tak - odpowiedział Semen Wasylczuk.
Kim był Kościejny? Jego niespokojny duch zmuszał go do robiena tak wielu rzeczy. Zimą nosił ortalionową zapkę z daszkiem, latem chodził z gołą głową, zeschnięty od słońca i nieprzemakalny.
Gdy we wsi brakowało cieląt i świń, gdy ludzie byli już nasyceni albo gdy pomiędzy weselami i chrzcinami zapadała postna cisza, zaprzęgał konie i ruszał na południe. W domu zostawała kobieta.To nic wielkiego wydeptywać parę razy na dzień ścieżki między domem, chlewem i oborą - tak myślał. W sam raz na jedną babę. Podróż rozpoczynał rano i mógł być na miejscu po południu, ale w połowie drogi miał knajpę. Dokąd się nie wybrać, zawsze przy drodze stoi jakaś knajpa, jak nagroda za ciszę i bezruch domu.
Przywiązywał konie, rzucał im parę garści siana i szedł pić, a że wszyscy go znali, to zawsze znajdował się jakiś wróg. Pod wieczór ci trzeźwiejsi wyrzucali za próg dwóch splecionych mężczyzn. Ci pdali w błoto albo kurz, próbując dobrać się sobie do wrażliwych miejsc, zmusić się nawzajem do odczucia jakiegoś bólu. potem Kościejny podejmował drogę na południe. Spokojny, przysypiający, konie tak samo, noga za nogą, aż po krawędź nocy, gdzie ciemność niczym tłuste, czarne mleko rozlewa się nad górami. We śnie wyprzęgał konie, we śnie upadał na posłanie i leżał na wznak do rana. Mężczyźni żyjący w tym baraku na końcu świata mówili, że Kościejny śpi z otwartymi oczami, że pewnie czegoś się boi. Ale to oni się bali i zamykali oczy, by nie oglądać mroku. Rano wstwali i szli na wyrąb. Kościejny zostawał i pił to, co ze sobą przywiózł.Za oknem padał deszcz. Izba była rumowiskiem przedmiotów niezbędnych do życia. Puste puszki, suche bochenki, dziurawe gumowce, próżne butelki, brud i wolność zawsze się splatają. Kościejny rozmawiał ze sobą i śpiewał piśni, których nikt nie słyszał. Osuwał się na łóżko i wracający o zmierzchu mężczyźni natykali się na jego nieruchome spojrzenie, którym obejmował wszystkich i nikogo. Trzeciego dnia wstawał. Zaprzęgał konie i ruszał w górę przez podmokłe polany na grzbiet Uhrynia, gdzie stosy pociętego drewna przypominały ruiny fortyfikacji, długie, nadgryzione oblężeniem mury. pracował do wieczora, do chwili, gdy ani bat, ani kij nie potrafiły dodać zwierzętom sił. Ta praca składała się w połowie z okrucieństwa wobec zwierząt, w połowie z okrucieństwa wobec siebie. Reszta była zwykłym wysiłkiem.
- Jemu bat starcza na dwa dni - mówili ci, co mieli do czynienia z martwymi mechanizmami swoich motorowych pił. Ale mówili cicho. Pamiętali zimę, gdy Kościejny preszedł sześć kilometrów boso, bo kupił nowe buty, wyrzucił stare i potem, na widok zasp, tych nowych zrobiło mu się żal. Albo tę noc, gdy znaleźli go w stajni. Był październik. Z księżyca prószył srebrny pył i chrzęścił pod stopami jak szron. Było cicho, więc usłyszeli szloch. Całował obite boki koni, na otartych karkach rozmazywał smarki i łzy.
-Nie przyszedłem w gości-powiedział Kościejny do Semena Wasylczuka, gdy ten wskazał mu krzesło. Stał w progu. Przez otwarte drzwi ulatywało ciepło, w sieni pałętała się biała kura. Wasylczuk siedział pod świętym obrazem, patrzył wskroś ciężkiego powietrza i palił. Za oknem kałuże błota nieustannie występowały z brzegów.
- Przyszedłem ci powiedzieć, że moja baba nie potrzebuje pomocy.
- Długo cię nie było. Mówiła, że potrzebuje.
- Nie. Ty się, Semen ożeń. Nie będziesz musiał po wsi z pomocą chodzić.
- Przyszedłeś w swaty?
Lecz Kościejny nie odpowiedział już nic. Drzwi zostały otwarte, przeszedł przez topiel podwórza i zniknął za burą zasłoną deszczu, tam gdzie ziemia, góry, niebo, zwierzęta i ludzie mieszali się ze sobą rozpuszczeni w bezmiarze wód, w krainie mroku, chaosu i niewinności. Tego samego dnia odjechał do baraku na pustkowiu, w którym mężczyźni kończyli przepijanie miesięcznegi zarobku.
Kim był Kościejny? Alkohol i krew w jego ciele - dwie gorące substancje, czyniły go odpornym na pory roku i pogody, lecz duszy czasem potrzebny jest chłód, a sercu odrobina wytchnienia. A on przecież nawet gdy soał, patrzył, jak osacza go mrok.
- Odpocznij, Kościejny - mówił gajowy. - Czternaście godzin robisz, nie przerobisz roboty, tak jak bab nie... wiesz.
- Jest za późno, gajowy, mam czterdzieści parę lat.
- Nie ciebie mi szkoda, tylko koni żal.
A potem było tak:
Ci, co widzieli, mówili, że Kościejny miał na sobie białą kuszulę, może dlatego cała knajpa ucichła, gdy szedł między stolikami do kąta, gdzie siedział Semen Wasylczuk. Nikt się nie poruszył, nie drgnął, nie powiedział słowa, wszystko odbyło się szybko i spokojnie za pomocą tego wąskiego, długiego noża. Kościejny otarł go o spodnie, postał jeszcze chwilę, żeby się upewnić i z tym nożem w ręku poszedł tak samo spokojnie do drzwi, by zejśc po betonowych schodach i przez plamy światła i cienia po trzema kasztanami pójśc prosto na posterunek, gdzie Rudy Sierżant w rozpiętym mundurze powiedział: -Bój się Boga, Kościejny.
Dostał dwanaście lat. Siedział w Rzeszowie. Mógł oglądać pofałdowane nagie pola i powolną przemianę barw. Wszytskie wyłaniały z zimowej bieli i do niej powracały zaupełnie tak, jkaby grudzień miał rzeczywistą moc unieważniania czasu. Śnieżna noc, gdy z cichym brzękiem świecą jarzeniowe lampy, zawsze wygląda jak początek wieczności. W pogodne dni na niebie przesuwały się sylwetki samolotów, z pobliskiego lotniska. Dla Kościejnego miały wygląd złotych krzyżyków.
Po trzech latach wyszedł na przpustkę. Był cichy, małomówny i dokładny, więc wyszedł, bo wszyscy wierzyli, że wróci o oznaczonej porze, tak jak o oznaczonej porze wstawał, kładł się i wykonywał te wszystkie czynności, za pomocąktórych nieskończoność więzienia uzyskuje pozór formy skończonej. Na drogę dali mu kapotę. Na polach znów leżał śnieg.
W knajpie siadł w tym samym kącie. Kelnerkom wszytsko leciało z rąk. Przyszedł Rudy Sierżant, żeby wyjaśnić, czy to zbieg, czy duch.
- Spokojnie, władzo, to tylko trzi dni.
Wychodził ostatni, przychodził pierwszy, trochę jadł, trochę pił i odpalał papierosa od papierosa. Siedział tyłem i wydawało się, że jego postać spowija wieczny zmierzch. Ostatniego dnia zostawił napiwek barmance i wyszedł w noc. Śnieg skrzypiał, odgłos kroków mieszał się z cichym pobrzękiwaniem zmrożonych gwiazd.
Znaleźli go tydzień później, o zmierzchu, lecz to nie był już on. Wyglądał jakby spał zwinęty w kłębek. Można było postukać. Wydawał wtedy twardy, drewniany dźwięk. W oddali Cergowa próbowała podtrzymać niebo, ale ciemność i tak spadała na świat."
Takie dość życiowe..... A może nawet i bardzo?
Obecnie męczę nocami Krajewskiego. ;)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz